نوشته های عاطفه اقبال

قهرمانان در لبخندشان جاودانه می شوند : به مناسبت انتخاب عکس اعدام مجید و حسین بعنوان عکس دهه توسط خبرگزاری رویتر

2009-11-26T16:24:00.000-08:00

عاطفه اقبال - 26 نوامبر سال 2009

خبرگزاری رویتر عکس صحنه اعدام "مجید کاووسی فر" و برادرزاده اش "حسین کاووسی فر " توسط جراثقال را به عنوان عکس دهه انتخاب کرد

"مجید کاووسی فر" و برادرزاده اش "حسین کاووسی فر" در تاریخ یازده مرداد 86 توسط جراثقال در خیابان مقابل چشمان حیرت زده مردم تهران به دار آویخته شدند. خبرنگار خبرگزاری رویتر که در صحنه حضور داشت عکس های مشهور و جاویدان شهیدان مجید و حسین که با استقامت و بشاش به پای دار می رفتند را مخابره کرد

خنده مجید بر پای چوبه دار در دوربین یک عکاس جاودانه شد و همه را به تحسین واداشت. امسال این عکسها بعنوان "عکسهای دهه" از طرف خبرگزاری رویتر انتخاب شدند.

شهیدان مجید و حسین کاووسی فر در ماه مرداد 84 ، معاون دادستان تهران بنام "حسن مقدس" که در دستگیری و اعدام جوانان دست داشت و فرد فاسدی بود را بدرک واصل کردند. رژیم فکر میکرد که با اعدام آنها در ملاء عام از مردم زهر چشم خواهد گرفت. ولی این قهرمانان با رفتن شجاعانه به پای دار در حالیکه مجید لبخند پیروزی بر لب داشت و برای مردم دست تکان میداد توطئه رژیم را نقش بر آب کرده و صحنه اعدام را به صحنه مقاومت و پایداری در برابر دژخیم تبدیل کردند. مجید و حسین قبل از اعدامشان گفته بودند که از اینکار حود نه تنها پشیمان نیستند بلکه اگر قرار شود به عقب بازگردند دوباره آنرا تکرار خواهند کرد تا انتقام بی گناهان را از این دژخیمان بگیرند.

خونهای مجید و حسین و صدها هزار شهیدی که خود را فدیه آزادی مردم ایران کردند، نه تنها به هدر نرفته بلکه در خروش قیام قهرمانانه مردم به فریادی علیه تمامیت رژیم ضد بشری ولایت فقیه تبدیل شده است. آتش زدن عکس های خامنه ای جنایتکار که در آستانه شانزده آذر تبدیل به سرگرمی روزانه مردم شده است و شعار مرگ بر خامنه ای نابودی و سرنگونی این رژیم جهل و جنایت را وعده می دهد. باشد که روزی مجیدها و حسین ها را آنطور که باید قدر بگذاریم و مجسمه های آنها را در میادین ایران آزاد فردا سمبل عدالت خواهی و آزادی گردانیم.

صدایی از دورها

2009-11-26T07:59:00.000-08:00

انتشار در سایت همبستگی ملی
9 آوریل 2006 = 30 فروردین 85

عاطفه اقبال
atefehm@hotmail.com

بوی جوی مولیان آید همی

یاد یار مهربان آید همی

صدای گرم مرضیه که در سالن طنین افکن شد، مرا ناگهان بر بال خاطره ها سوار کرد و با خود به سالهای دور برد. اشکی بر گونه ام لغزید، شرمگنانه آنرا زدودم و آهسته به اطراف نگریستم تا ببینم کسی متوجه من نشده باشد! اما بلافاصله در میان روشنایی کم سوی سالن متوجه شدم که این تنها من نیستم که دگرگون شده ام.

در پیش بی دردان چرا

فریاد بی حاصل کنم

گر شکوه ای دارم ز دل

با یار صاحبدل کنم

وای ز دردی که درمان ندارد

فتادم به راهی که پایان ندارد

صدای مرضیه اوج میگرفت و همه را با خود به گذشته های خاطره انگیز میبرد و من رادیوی روی طاقچه دیواریمان را بیاد می آوردم که مادر صبحها روشن می گذاشت و در حالیکه کار میکرد به آن گوش فرا میداد. صدای مرضیه از این جعبه جادویی در خانه طنین می افکند و با زمزمه گرم مادر در هم می آمیخت و نوازشگر وجود من که در دنیای کودکیم غرق بازی بودم، میشد. بعدها که بزرگتر شدم با برنامه ی گلها که آنزمان صبحها از رادیو پخش میشد، نام مرضیه و ترانه های او بیشتر با گوشم آشنا شد. حالا امشب مرضیه مرا با خود به آن سالهای دور میبرد به کودکیم، به نوجوانیم و به جوانیم، گویا همه سالهای زندگیم را این صدای جاودانه با هم پیوند میدهد.

از گل شنیدم بوی او

مستانه رفتم سوی او

تا چون غبار کوی او

در کوی جان منزل کند

وای ز دردی که درمان ندارد

فتادم به راهی که پایان ندارد

مرضیه در هیبت زیبای هشتاد و دوسالگی اش، با ردای آبی بلند و موهای سپیدی که به کمر میرسد، باشکوه در تالار قدیمی و معروف المپیای پاریس که همیشه پذیرای هنرمندان بزرگ جهان بوده، میخواند و صدای جادویی او همه را با خاطرات گذشته دوباره آشتی میدهد. به اطرافم دوباره نگاهی می افکنم، چهره ها غرق تحسین است و چشمها غالبا به اشک نشسته. بانوی بزرگ آواز ایران روی سن ایستاده و چون بلبلی دلنواز چه چه میزند و جمعیتی که مشتاقانه به هوای صدای همچنان قدرتمند و زیبای او به سالن المپیا شتافته اند، یکپارچه هر از گاهی به حرمت این گنجینه هنر ایران بلند میشوند و با کف زدنهای ممتد او را پاس میدارند.

مرضیه ناگاه با ناز و کرشمه ی زیبای خود ترانه ی معروف ً امشب شب مهتابه حبیبم رو میخوام ً را میخواند و جمعیت یکصدا با او دم می گیرد.

امشب شب مهتابه، حبیبم رو میخوام

حبیبم اگر خوابه، طبیبم رو میخوام

مست است و بیدارش کنید

خواب است و هشیارش کنید

گویید فلانی آمده، آن یار جاوید آمده

من که در ردیف جلو نشسته و به تک تک حرکات او خیره شده ام، می بینم شیر زنی که روی تانک های ارتش آزادیبخش صدایش را به مقاومت ایران پیوند زده ، چگونه اینک تمامی نیروی خود را بکار گرفته تا کنسرت جاودانه خود را با شکوه تمام به پایان برساند. می بینم که این زن با چه اراده و شجاعتی گاه دست خود را به پایه ی میکرفون میگیرد تا همچنان سرپا بماند. اینجا است که یه خود می گویم : افسوس بر آنها که این شب تاریخی را جا ماندند و در آن حاضر نشدند. افسوس بر آنهایی که تا به آنجایی پیش رفتند که هنرمند هشتاد و دو ساله ای که افتخار و گنجینه ی ملی میهنمان محسوب میشود را به خاطر مرزبندی های سیاسی و فکری در این شب بیاد ماندنی همراهی نکردند. افسوس بر آنهایی که خواستند به این وسیله هنرمندی چنین گرانقدر را به خاطر انتخاب های سیاسی اش تحریم کنند. ولی ندانستند که خودشان را تحریم کردند. خودشان محروم شدند . در فرانسه ای که دهها هزار ایرانی زندگی می کنند، باعث شرم ایرانیانی است که به استقبال هنرمند شهیر میهنشان که مطبوعات فرانسه او را ام الکلثوم ایران نامیدند ، نشتافتند .

شمع خود سوزي چو من در ميان انجمن

گاهي اگر آهي كشد دلها بسوزد

يك چنين آتش به جان

مصلحت باشد همان

با عشق خود تنها شود

تنها بسوزد

در حالیکه تقریبا هیچ کدام از رسانه های ایرانی- به جز رسانه های مقاومت- از این کنسرت یاد نکردند، روزنامه ی فیگاروی پاریس در مقاله ای تحت عنوان ً ستاره تبعید و آزادی - دیدار با یک چهره بزرگ از مشرق زمین- ً با اشاره به اینکه کمتر خواننده ای است که در این سن روی صحنه ی المپیا آمده باشد، نوشت:

مرضيه جزء هنرمنداني است كه فراي حرف سياسي شان, از ارزش مثالي و سمبليك برخوردار هستند. حتي يهودي منوهين وي را در ميان هنرمندان ”نداهاي آزادي” در سال 1997 در تئاتر رويال بروكسل انتخاب كرد, در يك كنسرت استثنايي كه در آن وي در كنار يانگ دو تسو از تبت, ميريام ماكه با از آفريقاي جنوبي, حوريه عايشي از الجزائر, لوزميلا كارپيو از بوليوي, نوا از اسرائيل و اسپرانزا فِرناندِز كولي اسپانيولي نداي زنان مبارز براي صلح, آزادي, برابري و شناسايي حقوق دمكراتيك را فرياد كرد.

خبرگزاری رسمی فرانسه از صدای او به عنوان صدای ملکوتی نام برد و هفته نامه اشپیگل به عنوان ً خواننده افسانه ای – صدای مقاومت ً از او یاد کرد و نوشت :

مرضيه يك الهه و اسطوره افسانه اي زنده به شمار مي رود. مرضيه 82 ساله با بيش از 60 سال سابقه خوانندگي يكي از محبوبترين ستاره هاي كشورش مي باشد.

آری، جای آن داشت که بجای دوهزار و هشتصد نفری که به گفته ی رادیو بین المللی فرانسه در این شب فراموش نشدنی حضور داشتند، بزرگترین سالن المپیا شاهد برگزاری این کنسرت بی نظیر میشد.

ولی اینرا نیز باید اضافه کنم که دوستان و حامیان مقاومت ایران و همچنین ایرانیان دیگری که با هر مرام و عقیده در این کنسرت حضور یافتند، بخوبی با تشویق های بی شائبه شان نشان دادند که هنر این هنرمند گرانقدر را پاس میگذارند و او در قلبشان جا دارد. هنرمندی که هرگز خود را به ننگ حکومت آخوندی نیآلود و دانست چگونه با پیوند صدای خود به دریایی از خون و درد و رنج و مقاومت آنرا به اوجی جدید برساند. برای همین میخواهم به مرضیه این ارزش موسیقی ایران که در سن هشتاد و دوسالگی همچنان زیبایی و شکوه چهره و صدایش مسحور کننده است، تبریک بگویم : به خاطر این پیوند و به خاطر تلاش ارزشمند و بی نظیری که برای اجرای این کنسرت انجام دادند و به استاد محمد شمس که با استادی بی نظیر و مهارتی تحسین برانگیزآهنگها را تنظیم و قدرتمندانه ارکستر را رهبری کردند. و همچنین به دست اندرکاران اصلی و پشت صحنه که انجام این کنسرت تاریخی را امکانپذیر کردند.

مرضیه با شجاعتی ستودنی تلاش های مقاومت ایران را در اینرابطه ارج نهاد و در مصاحبه ای با رادیو بین المللی فرانسه گفت : ً درسته که من در المپیا خواندم ولی گردانندگان اینکار مجاهدین خلق بودند. ً

همانطور که رادیو بین المللی فرانسه در بخش فارسی آن اشاره کرد :

ً تدارک برای این کنسرت که نزدیک به دوهزار و هشتصد نفر آنرا در المپیا تماشا کردند، از یکسال و نیم پیش آغاز شده، با هزینه ای نسبتا سنگین، با این همه هیچ نوع رنگ سیاسی در این کنسرت دو ساعته نه دیده و نه احساس شد. همه آهنگهای قدیمی خانم مرضیه بودند. ً

جای آن دارد به مقاومتی که این توان را دارد که هنرمندانی چنین ارزشمند را به خود پیوند بزند، تبریک بگویم. مقاومتی که با ظرفیتی بالا، برخلاف بسیاری از مدعیان هنر و فرهنگ ایران بدون هیچ چشمداشتی و بدون بالا بردن هیچ آرم و پرچمی فقط برای ارج نهادن به هنر این هنرمند ملی در یک تلاش تحسین برانگیز یکسال و نیمه و با به عهده گرفتن تمامی هزینه های اینکار این شب بیاد ماندنی را در تاریخ موسیقی ایران حک نمود.

بخوان بنام گل سرخ در صحاری شب

که باغها همه بیدار و گلبار گردند

بخوان دوباره بخوان تا کبوتران سپید

به آشیانه ی خونین دوباره برگردند

بخوان بنام گل سرخ و عاشقانه بخوان

بقول مادرم باشد که روزی مرضیه در ایران برای میلیونها ایرانی دوباره بخواند. چه کسی میداند، شاید که آنروز دور نباشد؟

19 آوریل 2006 = 30 فروردین 85

پرنده کوچک قزل حصار

2009-11-26T07:21:00.000-08:00

انتشار در ویژه نامه ی سایت گزارشگران
5 مارس 2006

عاطفه اقبال
atefehm@hotmail.com

هر کس که از زندانهای مختلف جمهوری اسلامی گذر کرده باشد. بی شک داستانهای بی شمار از فداکاریها و حماسه های این نسل در دل دارد. این داستانها گاه به همت زندانی از بند رسته ای به نوشته و کتاب تبدیل میشود و گاه در بیشمار داستانهای دیگر این روزگار در دلها کمرنگ می شود و در گوشه و کنار این جهان پر هیاهو در مشکلات بیشمار زندانیانی که هر کدام به نحوی یا بهتر بگویم با معجزه ای از این زندانها جان سالم بدر برده اند، در دلهای حمل کنندگانش دفن میشوند. و صد افسوس : برای اینکه ما تنها حمل کنندگان بار سنگین امانت از زندانهای دهشتناکی هستیم که صدها هزار زندانی هرگز نتوانستند از پشت دیوارهای شکنجه آن عبور کنند و دژخیمان برای همیشه صدای حق طلبی شان را در سینه خاموش کردند. بیشمار حماسه ها هرگز و هرگز نخواهند توانست بازگو شوند، فقط به دلیل اینکه با حمل کنندگانشان در زیر خاکهای سرد مدفون گشته اند. باور دارم که دردناکترین، باشکوه ترین، و زیباترین این داستانها، آنجا در سرزمینم برای همیشه مدفون گشته اند. هستند زنان و مردانی که در سکوت و ناشناختگی مطلق شکنجه هایی را تحمل کردند که ماورای طاقت انسان بود، ولی هیچ کس ندید، هیچ کس هرگز نمیتواند آنرا بیان کند. گمنامانی که رایت شرف انسان شدند، بدون اینکه حتی نامی برای خود بخواهند. رایت شرف یک نسل بپا خاسته، یک خلق در زنجیر. آنها شهدای گمنام این نسل هستند. شهدایی که هرگز اسمشان در هیج لیستی نیامد. از شکنجه هایشان هیچ جا یاد نشد. حماسه پایداریشان بر سرزبانها نیفتاد. آری حماسه گرانی که دیوارهای صدها زندان بزرگ و کوچک در ایرانزمین از آنها خاطراتی بس گران در دل دارند. خاطراتی که هرگز نوشته نخواهند شد. هرگز کسی بر آنها نخواهد گریست. هرگز تحسین نخواهند شد. در اینجاست که گاهی افسوس میخورم که آنها نتوانستند ولی ما که میتوانیم، ما که هستیم، ما که از این جهنم توانسته ایم فرار کنیم. پس باید که لحظه لحظه های گذرمان از این شکنجه گاه ها را فریاد کنیم. باید شاهد زنده ی نسلی باشیم که معصومانه بهای شعار آزادی را با خون خود پرداخت. باید که تک تک کسانی را که از این دهلیزها عبور کرده اند را به تصویر بکشانیم. شاید که این تصویرها بر وجدان بشریت سنگینی کند.
هر وقت که به خاطراتم فکر میکنم. یک اسم کوچک ولی پرطنین در آن پررنگ میشود. زهرا المیر. دلم میخواهد بیشتر در مورد او بدانم. در مورد خانواده اش، در مورد زندگیش، در مورد علایقش، آرزوهایش، اینکه قبل از درگیر شدن در دنیای پرهیاهوی بعد از سال 57 چگونه زندگی میکرده. دلش میخواسته چه رشته ای را بخواند؟ چه نقشه هایی برای آینده اش داشته؟ همچنان که در مورد تک تک کسانی که اکثرشان را فقط در راهروهای اوین، قزل حصار، قصر و کمیته های مختلف رژیم دیده ام. همیشه دلم خواسته بیشتر در مورد این چهره های دوست داشتنی بدانم. ولی افسوس که گاه حتی اسمشان را به طور کامل نمی دانم. کسانی که در میان بیشمار زندانیان سیاسی با هم زندگی کرده ایم. از پشت میله های سلول به هم خندیده ایم. با هم از پشت دیوارها مورس زده و اخبار را رد وبدل کرده ایم. کسانی که حتی بدون دانستن اسم هم حاضر بودیم به جای هم اعدام شویم. بارها دیده بودم که یک زندانی جرم دوستانش را نیز به عهده می گیرد تا آنها کمتر شکنجه شوند و خود تا حد تکه تکه شدن به شکنجه تن میسپارد. بارها دیده ام که زندانی ای به جای زندانی دیگر پشتش را به زیر شلاق های دژخیم سپارده، بدون اینکه آخ و حتی یک کلمه بگوید. اغلب دژخیمان نیز از این ماجراها خبر داشتند و همین بیشتر آنها را عصبانی میکرد. آنها هرگز نمیتوانستند در دنیای کوچک خود فداکاری به خاطر دیگری را بفهمند. ولی این فداکاریها چه لذتی داشت. لذتی که جایگزین با هیچ لذت دیگری نمی توان کرد. آری، عشق به انسان در زندانها طنینی دیگر داشت.
هنوز بعد از سالها، این چهره ها، چهره هایی هستند که در جای جای زندگی من تکرار میشوند و یادشان آتش به جانم می افکند. یکی از این چهره ها زهرا المیر نام داشت. پرنده کوچولو و شیطان قزل حصار. جرمش هواداری از سازمان مجاهدین خلق بود.
یکی از سلولهای کوچک آخر، سمت راست که کنار درب ورودی بند 4 زنان قزل حصار قرار داشت به زهرا المیر شاخص بود. به محض ورود به بند 3، او یکی از کسانی بود که خودشو در قلبمان جا کرد. وقتی درب سلولها باز بود زهرا 14-15 ساله مثل یک گنجشک سبک بال بقدری ورجه وورجه میکرد که از اینهمه انرژی و سرحالی او همه نیرو می گرفتند. به همه سلولها با اون جثه کوچک و فرزش سر میزد، با همه حرف میزد. اصلا این دختر گویا نمی تونست در یک جا بی حرکت بماند. همه در بند دوستش داشتند. مثل خواهر کوچکمان شده بود.

همین روحیه و شاخص بودنش هم بود که با وجود اینکه جرمی نداشت کار دستش داد. فکر میکنم که اواخر تابستان سال 60 بود که حاج داوود رحمانی رئیس وقت قزل حصار او را به اوین فرستاد و ما هرگز دیگر زهرای کوچولو را ندیدیم. بعد از چند ماه، چند نفری که از اوین برگشتند خبر از پرنده ی سبک بال ما آوردند. آری، زهرا المیر را دژخیمان اوین به زیر شکنجه برده و سپس اعدام کرده بودند. به جرم پایداری بر عقاید و ارزش های انسانی اش. از او پرسیده بودند : باید مصاحبه ی تلویزیونی کرده و توبه کنی ؟ وگرنه اعدام خواهی شد.
پرنده کوچک ما جواب داده بود : هرگز، درد گلوله یک لحظه است ولی درد سازش پایان ناپذیر است.
5 مارس 2006
- از دوستانی که زهرا المیر را چه در بیرون از زندان و چه در زندان می شناخته اند، درخواست دارم اطلاعات تکمیلی خودشان را در مورد او به ایمیل من بفرستند